Kilka słów o immunologii, czyli nauce zajmującej się odpornością

Podejrzenie niedoboru odporności lub nieprawidłowej reakcji odpornościowej wysunięte przez Pacjenta i wstępnie potwierdzone przez jego lekarza rodzinnego musi zostać zweryfikowane opinią specjalisty  z doświadczeniem w zakresie immunologii klinicznej. Dopiero po potwierdzeniu defektu odporności wybrane zostaje właściwe postępowanie terapeutyczne, które może mieć na celu zarówno stymulację tego układu (immunostymulację), czyli zastosowanie bodźców, które będą go mobilizować do pracy. Może to być działanie, które będzie miało na celu wyciszenie nadmiernej reakcji, czyli  zastosowanie  leków o charakterze immunosupresyjnym. Może także wystąpić konieczność  leczenia złożonego np. połączenia dwóch  lub więcej mechanizmów immunomodulujących  bądź  łączenie leków immunomodulujących z leczeniem przeciw infekcyjnym, przeciw nowotworowym, metabolicznym czy endokrynologicznym.

CZYM  ZATEM ZAJMUJE SIĘ IMMUNOTERAPIA?

Immunoterapia jest formą leczenia, dzięki  której wpływamy na układ odpornościowy organizmu na wiele różnych sposobów.

Wskazaniem do immunoterapii może być pierwotny defekt układu odpornościowego zarówno jego niedomoga jak i nadaktywność. W pierwszym przypadku  choroba jest określana  mianem niedoborem odporności. W drugim –  mówimy o nadreaktywności na bodźce – przykładem takiej sytuacji jest alergia  lub o autoagresji, gdy układ immunologiczny atakuje własne struktury, tkanki, narządy – uszkadzając je często w sposób nieodwracalny.

ROLA UKŁADU ODPORNOŚCIOWEGO-CO NALEŻY WIEDZIEĆ…

Układ immunologiczny zwany też odpornościowym chroni nas przed potencjalnie szkodliwymi substancjami i mikroorganizmami. Składają się na niego mechanizmy, z którymi przychodzimy na świat takie jak bariera skóry, błon śluzowych, substancje ochronne zawarte w łzach, ślinie czy soku żołądkowym oraz komórki żerne – makrofagi, które niszczą drobnoustroje chorobotwórcze.

W  trakcie dorastania stykamy się z różnymi patogenami i wówczas układ odpornościowy – głównie krwinki białe krążące we krwi –  uczy się rozpoznawać zagrożenie i stymuluje produkcję przeciwciał odpornościowych krążących we krwi i płynach ustrojowych oraz produkcję mediatorów reakcji zapalnych głównie interferonów i  interleukin.

Układ odpornościowy powinien mieć zdolność odróżniania struktur własnych od obcych i zapamiętywania obcych antygenów, których dostarczają  bakterie, wirusy, pasożyty, grzyby chorobotwórcze czy komórki nowotworowe. Po ponownym kontakcie z takim antygenem  następuje szybka reakcja odpowiedzi  i skuteczność  tej  walki jest większa.

Objawy zaburzeń immunologicznych ….

                                                                  …..mogą być bardzo różnorodne.

W niedoborach ilościowych i  jakościowych czy czynnościowych składników układu odpornościowego dominują infekcje.

Ale mogą występować zaburzenia  kooperacji, koordynacji, prościej mówiąc współpracy poszczególnych składowych i tu sytuacja staje się jeszcze bardziej skomplikowana, a objawy bardziej złożone. Mogą występować choroby alergiczne atakujące układ oddechowy, skórę czy układ pokarmowy. Mogą występować choroby z autoagresji i tu manifestacja kliniczna jest bardzo różnorodna. Obejmuje układ nerwowy, pokarmowy, narząd ruchu, trzustkę, wątrobę, nerki, tarczycę i inne  narządy endokrynologiczne oraz liczne zaburzenia hematologiczne.

Immunoterapia ma również  zastosowanie w medycynie transplantacyjnej i onkologii. Ale tymi zagadnieniami w naszym ośrodku nie będziemy się zajmować bezpośrednio. Możemy jednak służyć konsultacją i głosem doradczym.

UWAGA:

  • Jeśli masz rozpoznaną chorobę o podłożu immunologicznym lub podejrzewasz u siebie zaburzenia odporności, alergię, chorobę z autoagresji.
  • Jeśli przyjmujesz leki immunosupresyjne lub immunostymulujące  z różnych wskazań i nie wszystkie aspekty terapii są  dla Ciebie jasne lub wprost niepokoją Cię – to oczywiście pierwsze wątpliwości

Powinieneś  skonsultować z lekarzem prowadzącym leczenie, ale zawsze możesz skorzystać z naszej konsultacji  i rozważenia  możliwych  opcji – czasem dotychczasowe  leczenie można wzbogacić  lub  zmodyfikować w  oparciu o najnowsze doniesienia i  nowoczesne formy terapii, których wciąż przybywa.

Na co zwracać uwagę przy podejrzeniu zaburzeń odporności?

Aby ułatwić Państwu podjęcie decyzji czy obserwowane przez Was objawy, dolegliwości, odchylenia w badaniach laboratoryjnych wskazują na celowość konsultacji – oto przykłady:

  • częste infekcje, konieczność zmiany antybiotyku podczas leczenia, konieczność hospitalizacji, konieczność zmiany  terapii z formy doustnej na parenteralną .
  • stany gorączkowe o nieznanej przyczynie, szybki, nie zamierzony spadek  wagi ciała
  • nietypowe potliwości, świądy, zmiany skórne, trudno gojące się rany
  • niedobory krwinek białych  lub/i płytek  w badaniach krwi obwodowej
  • niedobory przeciwciał w proteinogramie
  • nietypowe reakcje poszczepienne

Pamiętajmy jednak, że:

Spadek odporności często wynika z przyczyn najprostszych takich  jak dieta uboga w warzywa i owoce, siedzący, nieaktywny tryb życia lub przewlekły stres, a także  narażenie na szkodliwe substancje wziewne np. dym tytoniowy. Również na te aspekty warto zwrócić uwagę.